Teknikat e Laboratorit që Aplikohen për Fëmijët në provëz

Injeksioni Intracitoplazmik i Spermës  (ICSI-Mikroinjeksioni)

Sidomos me zhvillimet në 10 vitet e fundit në fushën e krijimit të fëmijëve në provëz dhe me futjen në përdorim të teknikave të reja , metoda e kurimit me mikroinjeksion ka filluar gjithnjë e më shumë ti zerë vendin metodës klasike të IVF-së.Me anë të kësaj teknike brenda çdo veze të marrë nga pacientja , vendoset një nga qelizat e spermës me cilësinë më të mirë nën vëzhgimin e mikroskopit.Embrionet që përfitohen nga vezët e fekonduara , sipas zhvillimit të tyre vendosen brenda mitrës në momentin që mendohet si më i përshtatshëm.

Fekondimi në Laborator  (IVF)

Vezët që mblidhen në fund të kurës së hormoneve , vihen në lëngun ku ndodhet sperma e marrë nga bashkëshorti i pacientes dhe pritet krijimii fekondimit.Embrionet që përftohen nga vezët e fekonduara  sipas zhvillimit të tyre vendosen brenda mitrës në momentin që mendohet si më i përshtatshëm.

TEKNIKAT QË RRISIN SUKSESIN

Pllenim i Asistuar

Në rrethinat e embrionit normalisht gjendet një shtresë që mbron embrionin i njohur me emrin zona pellucida.Kjo shtresë hollohet dhe çahet kur embrioni arrin një fazë të caktuar.Në këtë mënyrë embrioni mund të vendoset në pjesën e brendshme të mitrës në endometrium. Por , kjo shtresë mund të jetë më e trashë se zakonisht tek disa paciente.Për këtë arsye duhet të lehtësohet veprimi I hollimit dhe çarjes së kësaj shtrese.Këtij veprimi i thonë `assisted hatching`
Me anë të assisted hatching zona pellucida hollohet nga një pjesë e caktuar e saj.
Në këtë mënyrë lehtësohet çarja e zonës dhe vendosja në endometrium.


Transferimi i Blastokisteve

Embrioni  normalisht ndahet vazhdimisht pas fekondimit.Me vazhdimin e këtyre ndarjeve, embrioni në 5.ditët e tjera pas fekondimit arrin në fazën që quhet blastokist.Në këtë fazë zgjidhen blastokosistet më cilësore në transferimin e embrioneve dhe lihen në mitrën e gruas.Avantazhi më i rëndësishëm i transferimit të blastokisteve është pakësimi i rrezikut për shtatzani të shumëfishta për shkak të dhënies së një numri më të vogël embrionesh si dhe rritja e shanceve për shtatzani.


Ngrirja e Embrionit (Freezing)

Është veprimi që bëhet për ngrirjen për përdorim në tentativat e mëvonshme të embrioneve cilësore të përftuara dhe të patransferuara.Në sajë të zhvillimeve në rrethet kulturore të përdorura në aplikimet për fëmijët në provëz po rritet nga dita në ditë numri i embrioneve cilësorë.
Për shkak të rasteve shumta  të shtatzanive të shumëfishta ka ardhur duke u ulur numri i embrioneve cilësore të transferuara tek pacientet dhe është zgjedhur rruga e ngrirjes dhe ruajtjes së tyre.Embrionet futen midis lëngjeve të ndryshme dhe me anë të një vegle të veçantë ngrihet deri në temperaturën -200 C dhe ruhet në enë të veçanta azoti në këtë temperaturë.Në rastet kur nuk arrihet shtatzania apo kur mbas shtatzanisë së parë dëshirohet fëmija i dytë këto embrione hapen me metoda të veçanta dhe vendosen në kohën e caktuar në mitrën e nënës.Pacienteve për këtë veprim i jepen vetëm ilaçe për të pregatitur indet e brendshme të mitrës.Por në rastet kur embrioni ngrihet dhe sërish hapet për tu transferuar , shancet për shtatzani janë më të pakta.

Gjenetika

Hyrja e përcaktimit gjenetik në aplikimet e fëmijës në provëz i ka krijuar shumë pacienteve mundësinë për tu bërë me fëmijë.
Sidomos për çiftet që kanë sëmundje të kaluara gjenetikisht nga familja dhe nuk kanë fëmijë për këtë arsye ose që tremben të kenë fëmijë për këtë shkak , është hapur një derë e re me bashkimin e përcaktimit gjenetik me metodat e bebes në provëz.

PGD

Nga çdo  embrion i përftuar nga pacientat e marrë në kurim me metodën e bebes në provëz merret një qelizë e cila vihet nën kontroll për përcaktimin gjenetik dhe kontrollohet egzistenca e ndonjë sëmundjeje gjenetike apo të të gjitha sëmundjeve gjenetike që ka pacienti  në këtë qelizë të vetme.Ky veprim përsëritet për çdo embrion dhe    kështu përcaktohet cili embrion është mbartës sëmundjesh dhe cilët janë të shëndetshëm.Në këtë mënyrë  çifteve  i  jepet shanci për të patur një fëmijë të shëndetshëm.
Por meqënse përcaktimi gjenetik është një veprim i shtrenjtë dhe me shumë mundime nuk aplikohet mbi çdo pacient të bebeve në provëz.

PËRMBLEDHJE

Aplikimi për bebe në provëz mund të ndahet shkurtimisht në 5 pjesë :

1.Nxitja e vezoreve me ilaçe : Bëhen përpjekje për arritje të një numri të madh vezësh duke përdorur ilaçe nxitëse për vezoret.
Në këtë mënyrë duke u përftuar vezë të shumta të fekonduara dhe zhvillim embrionesh rritet shanci i pacientes për shtatzani.Vezët që zhvillohen në këtë kohë në vezore ndiqen me eko dhe analiza hormonesh dhe bëhet e mundur marrja e vezëve pa plasur.
2.Marrja e Vezëve : Vezët merren nën kontrollin  e ekos me ndihmën e një gjilpëre të veçantë që bëhet nëpërmjet rrugëve vaginale nën efektin e një anestezie të lehtë.Vezët e marra vihen në enë të veçanta në mjedis laboratori.Në të njëjtën ditë spermat e marra nga bashkëshorti i pacientes pregatiten me metoda të veçanta për të fekonduar vezët.
3.Fekondimi i Vezëve dhe Zhvillimi i Embrionit : Vezëtë e marra në laborator fekondohen nga spermat me anë të metodës së mikroinjeksionit.
Pas kësaj pritet një farë kohe për zhvillimin e embrionit.Nga embrionat e zhvilluar ,ata më cilësorët zgjidhen për t`u vendosur në mitrën e kandidates për nënë.
4. Vendosja e embrionit në mitrën e nënës : Embrionet e zgjedhura vendosen në mitrën e nënës me ndihmën e një kateteri të veçantë.Pas kësaj pritet që ai të qëndrojë në mitër dhe të krijohet shtatzania.
5. Ndjekja luteale : Pas transferimit të embrioneve me qëllim ndihmesën për krijimin e shtatzanisë jepen ilaçe me përmbajtje progresteroni dhe bëhet një herë në javë vizita e ekos dhe analizat e hormoneve. Pas ditës së 12 të transferimit të embrioneve përcaktohet shtatzania duke u parë hormon bHCG në gjak.

Rreziqet e kurimit

Nxitja e tepërt e Vezoreve ( OHSS ) : Normalisht në bebet në provëz ose në mikroinjeksion duke u nxitur vezoret në mënyrë të kontrolluar , bëhen përpjekje për tu arritur sa më shumë vezë.Por vezoret duke treguar së tepërmi efekt ndaj ilaçeve nxiten në mënyrë të theksuar.Kjo gjendje njihet si Sendroma e Hiperstimulimit të Vezores (OHSS).OHSS është një tablo e padëshirueshme që mund të shfaqet në mënyra të ndryshme.Përveç pacienteve të reja dhe atyre me vezore polikistike ku OHSS shihet , mund të shihet tek çdo pacient.Për këtë arsye kur pacienteve i jepet grupi i ilaçeve gonodotropin duhet tu bëhet eko dhe analiza e hormonit të estradiolit dhe ndjekja për së afërmi e e vezoreve.
Të sëmurët me OHSS kanë ankesa ndaj rritjes së vezoreve , dhimbje barku, fryrje barku , mbledhja e lëngjeve në bark.Këto mund të vijnë duke u shtuar edhe më shumë në të ardhmen.Në raste të tilla pacientja ose ndiqet më këmbë, ose shtrohet në spital.

Infeksion : Sado që rrallë , veza mund të zhvillohet edhe pas veprimit të mbledhjes.Kur keni dhimbje barku ose rritje temperature duhet të shkoni përnjherë tek doktori juaj pa e lenë pas dore.

Gjakderdhje : Sado që rrallë , pas përfundimit të veprimit të mbledhjes së  vezëve mund të ndodhë gjakderdhje si pasojë e dëmtimit të një damari në zonat ku kalon gjilpëra.Në duar me eksperiencë shihen goxha rrallë komplikime të tilla.Në përgjithësi gjakderdhje të tilla ndalohen me tampona por sado që ndodh rrallë në dëmtimin e një damari të madh mund të nevojitet operacioni.
Komplikimet  e lidhura me anestezinë : Këto janë nga rreziqet e çdo veprimi kirurgjikal.Sidomos reaksionet alergjike janë të rëndësishme.

Problemet që hasen gjatë kurimit : Gjatë kurimit të bebes në provëz dhe mikroinjeksionit mund të hasni disa probleme.Këto probleme bëhen shkas për ndërprerjen e kurimit.

Këto janë:
Zhvillimi i kistit: Për shkak të ilaçeve të përdorura në fillim të kurës mund të zhvillohen kiste në vezore.Për arsyer të vazhdimit të prodhimit të hormoneve për shkak të kisteve , mund të ndikohet zhvillimi i vezëve në mënyrë negative.Për këto arsye shihet si më e përshtatshme zbrazja e tyre ose ndërprerja e kurës dhe rifillimi i saj pas zvogëlimit dhe eliminimit të kistit me ilaçe.

Zhvillimi i pamjaftueshëm i Vezëve: Megjithë ilaçet e përdorura vezoret mund të mos përgjigjen dhe folokulat mund të mos krijohen në numër të mjaftueshëm.Kjo situatë sadoqë mund të shihet më tepër tek pacientet me rezervë të vogël vezësh, mund të shihet tek çdo paciente. Në raste të tilla duhet të ndërpritet kurimi dhe të anullohet procedura. Por në raste të tilla dhe vendimi i pacientes është shumë i rëndësishëm.

Mospërfitimi i Vezëve: Megjithë aspirimin e folikulave që zhvillohen në vezoret mund të mos gjenden vezë në to.Situata që quhet sendroma e folikulës së boshatisur mund të shkaktohet nga mos bërja e gjilpërës HCG në kohën ose sasinë e duhur ose mund të shkaktohet dhe nga ilaçi vetë.Në raste të tilla duhet të ndërpritet kurimi për arsye se nuk do të kalohet në shkallët e tjera të kurimit.

Pamundësia e mashkullit për të dhënë spermë ose mospërfitimi i spermës nga testikujt: Dijenia e faktit që mashkulli ka probleme në dhënien e spermës krijon mundësinë e marrjes së disa masave paraprake.Për këtë arsye ky problem  i duhet treguar pa u druajtur  doktorit tuaj që në fillim.Meshkujt që nuk vuajnë nga ky problem por që ditën në të cilën do të mblidhen vezët nuk mund të japin dot spermë për shkak të ndikimit psikologjik , pasi të kenë provuar çdo rrugë mund të kërkojnë ndihmën e urologut.Por nëse sërish nuk arrihet gjë , atëhere mund të zgjidhet rruga e marrjes së spermës duke hapur testikujt.Tek meshkujt azospermikë  i duhet dhënë fund kurimit në këtë fazë nëse nuk gjendet spermë ditën e procedurës .
Për këtë arsye edhe pse dihet që ka spermë sipas raportit patologjik , kryerja e procesit (TESE) ekstaktimit testikular të spermës përpara fillimit të kurës së ilaçeve do të na krijojë mundësinë e kuptimit të situatës pa filluar kurimi dhe në këtë mënyrë do të bëjë të mundur të gjejmë zgjidhjen e duhur.

Moskryerja e Fekondimit: Gjatë procedurave të laboratorit si gjatë procesit të bebes në provëz (IVF) ashtu dhe gjatë atij të mikroinjeksionit mund të ndodhë që të mos kryhet fekondimi megjithë bashkimin e vezëve me spermën.Rrallëherë ndodh një gjë e tillë gjatë procesit të mikroinjeksionit por sidoqoftë nuk mund të përjashtohen rastet kur ndodh nga anormalitë e shkaktuara nga disa vezëapo sperma.Për këtë arsye është shumë i rëndësishëm përcaktimi i llojit të kurës që është i përshtatshëm për pacientin.Por nëse nuk ndodh fekondimi duhet të ndërpritet kurimi  në këtë fazë dhe të kërkohet arsyeja e moskryerjes së fekondimit.

Moszhvillimi i Embrionit: Megjithë kryerjen e fekondimit të vezëve këto të fundit mund të mos ndahen dhe mund të mos kryhet zhvillimi i embrionit.Edhe kjo situatë mund të jetë e shkaktuar nga ndonjë çrregullim në zhvillimin e vezëve ose spermës.Për këtë arsye duhe të ndërpritet kurimi dhe të kontrollohet dhe një herë shkaktari i kësaj situate.

PROVOJENI FATIN TUAJ.POR NË KOHËN DHE ADRESËN E DUHUR….